หัดเล่น I18n ใน Rails 2.2

ฟีเจอร์ใหม่อีกอย่างหนึ่งของ Rails 2.2 ก็คือความสามารถในการทำ internationalization พื้นฐานที่ถูกบรรจุอยู่ใน core (อ่าน api, เว็บหลัก Rails I18n)

Dependency Injection กับ Ruby

แนวคิดเกี่ยวกับ Dependency Injection เป็นแนวคิดที่สำคัญมากในการโปรแกรมสำหรับภาษาเช่น Java ด้วยสาเหตุหลาย ๆ ประการ อย่างไรก็ตาม ก็เป็นที่น่าสงสัยว่าทำไม DI framework ไม่เป็นที่นิยมใน Ruby

การใช้งาน Validation

เวลาเราพัฒนาโปรแกรมประยุกต์ภายใต้กรอบงานแบบ MVC โดยเฉพาะบน Rails บางทีเราจะพบว่า model ของเรานั่นว่างโล่ง (เพราะว่าทำหน้าที่เชื่อมกับ table อย่างเดียว) ส่วน controller เราเต็มไปด้วยตรรกซับซ้อนซ่อนเงื่อน จนทำให้นึกไปถึงสมัยก่อนที่เขียนโปรแกรมแบบไม่มีโครงสร้างและใช้ goto กันจนโปรแกรมพันกันเป็นเส้นก๋วยเตี๋ยว

พักหลัง ๆ เลยมีคนพยายามบอกว่า model ควรจะอ้วน ๆ แต่ controller ควรจะผอมเพรียว (ตัวอย่างเพิ่มเติม)

แล้วอะไรบ้างที่สามารถนำไปอยู่ในโมเดลได้? ที่ชัดที่สุดก็คือการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล (validation)

การใช้ partial และ helper

Rails มีวิธีที่เราสามารถใช้เพื่อทำให้ view ของเราอ่านและจัดการได้ง่ายอยู่หลายวิธี เราจะแสดงตัวอย่างโดยค่อย ๆ แก้ view ของเราด้านล่างนี้ที่ใช้แสดงข้อมูลของหนังสือกับผู้เขียนครับ

สนุกกับ Active Record: ใช้ Active Record และโมเดลนอก Rails

Active Record ก็เป็นชุดไลบรารีที่สามารถใช้งานได้นอกเหนือจากภายในโปรแกรมประยุกต์บน Rails ครับ

สนุกกับ Active Record: การเชื่อมโยงแบบ many-to-many (2)

ในตอนก่อนเราได้ดูการจัดการการเชื่อมโยงแบบ many-to-many โดยใช้ has_and_belongs_to_many ไปแล้ว ในตอนนี้เราจะพิจารณาอีกวิธีหนึ่ง ซึ่งดูแล้วใช้ง่ายกว่า (แล้วทำไมไม่เขียนในตอนแรกนะ?)

เราจะพิจารณาตัวอย่างเพิ่มเติม โดยเพิ่มโมเดลผู้อ่าน (Reader) เข้าไป จากนั้นเราจะสร้างความสัมพันธ์แบบ many-to-many ระหว่างวัตถุในโมเดล Reader กับโมเดล Book ด้วยโมเดล Reading ที่นอกจากจะเชื่อมวัตถุในโมเดลทั้งสองเข้าด้วยกันแบบ many-to-many แล้วยังเก็บข้อมูลลงไปในความสัมพันธ์ด้วยว่าผู้อ่านนั้นอ่านหนังสือเล่มนั้นเมื่อใด

สนุกกับ Active Record: การเชื่อมโยงแบบ many-to-many (1)

เราได้ทดลองสร้างความสัมพันธ์ระหว่างโมเดล Writer กับโมเดล Book เอาไว้ โดยเป็นความสัมพันธ์แบบ one-to-many โดยให้ตารางของโมเดล Book เก็บ foreign key เป็น id ของวัตถุในโมเดล Writer เอาไว้

แต่จริง ๆ หนังสือเล่มหนึ่งอาจมีนักเขียนได้หลายคน และนักเขียนคนหนึ่งก็อาจจะเขียนหนังสือหลายเล่ม ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างโมเดลทั้งสองนี้ กลายเป็นความสัมพันธ์แบบ many-to-many ไป

ทำปลอม conversation context (เท่าที่ทำเป็น)

เห็น hangman ใน seam แล้วหนาวหลายรอบ (แถมวันนี้เพิ่งจะแสดงความเป็น component ไปอีก)

อย่างแรกที่น่าสนใจก็คือเรื่องของ conversation context ที่เท่าที่ผมพอจะเข้าใจก็คือคล้ายกับ session แต่ว่ามีอายุสั้นกว่า และในหนึ่ง browser มีได้หลายอัน (ต่าง tab ก็ต่าง context กันได้) แถมเท่าที่ดู ๆ ก็อาจจะทำอะไรได้อีกมากมาย

คิดว่าใน Rails ไม่ได้รองรับอะไรอย่างนี้โดยตรง ก็เลยอยากจะทดลองทำดู ก็ทำเฉพาะที่ผมเข้าใจก่อนแล้วกันครับ ก็คือทำอย่างไรให้มี context ที่สร้างง่าย ใช้ง่าย แล้วก็แต่ละ tab นั้นเป็นอิสระต่อกัน

สนุกกับ Active Record: การเชื่อมโยง (2)

ทีนี้เวลาในตารางสองตารางในฐานข้อมูลมีความสัมพันธ์กันขึ้นมา สิ่งหนึ่งที่เราควรต้องใส่ใจเป็นพิเศษก็คือ integrity (ภาษาไทยเรียกว่า “ความบูรณภาพ”) โดยเฉพาะ referential integrity นั่นก็คือแถวที่มีความสัมพันธ์กันต้องเชื่อมโยงกันอย่างถูกต้อง

หัดเล่น method_missing

อย่างที่คุณ SweetCorn ได้เล่าไว้ในคอมเมนต์ของ entry ก่อนเกี่ยวกับการค้นหาด้วย Active Record นะครับ Active Record จัดการกับการเรียกเมท็อดพวก find_by_first_name โดยใช้เมท็อด method_missing สร้างเมท็อดนั้นเพิ่มในขณะทำงาน

ใช้แล้วครับ… เมท็อด method_missing เขียนเมท็อดใหม่เพิ่มลงไปในคลาส ตามแต่เราเรียกใช้

การเขียนโปรแกรมให้เขียนโปรแกรมเพิ่มได้เป็นความสามารถที่พบในภาษาที่เป็น dynamic (ไม่รู้พวกภาษา static จะทำได้หรือเปล่า หรือว่าทำได้แค่ไหน) ซึ่งเรียกรวม ๆ ว่า metaprogramming